Een onderzoek naar presentatievormen
van het kunstenaarsboek.
Het boek op de leestafel. /// Het gesloten archief. /// Het boek in een doos. /// Het open archief. ///
Het boek in de schappen. /// Het boek letterlijk betreden. /// Het boek op de grond onder ijzeren platen.
/// Het boek in een intieme ruimte. /// Het boek als installatie in 2 aangrenzende ruimtes. /// Het boek
in een werkruimte. /// Het boek als object waar je langs loopt. /// Het boek als concept voor een ruimte.
onderzoeksresultaten # 01.
Jeroen van Westen
De kunstenaar presenteerde een kunstenaarsboek op een daarvoor gemaakte tafel. De presentatie ervan vond plaats in een kleine ruimte en was online te bezichtigen op de projectsite www.in-visible.nl.
Het boek en de voor dit onderzoeksproject gemaakte tafel vormen een geheel.
Tafel en boek worden gefilmd met een webcam.
Kunstenaarsboek
Een met de hand ingebonden unica boek met een houten voor- en achterzijde;
Afmeting: 25.2 x 19.5 x 2.5 cm;
Titel: Geese of the World;
Bladzijden: 42 stuks, handgeschreven en geschilderde afbeeldingen op perkament;
Laatste bladzijde: colophon: paintings Jeroen van Westen, calligraphy Theo Wintels, pachment (lamb) Inden Witten, hasewint Henk de Groot, binding, Bert Weyermars;
1992 – 1994.
Tafel
De tafel is van zwart geschilderd hout met een granieten blad;
Afmeting: 125 x 60.2 x 60.2 cm.
Rob Erdmann en Goletta Jansen
De vormgevers hebben drie kunstenaarsboeken uniform op de reeds aanwezige tafels geplaatst. De drie kunstenaarsboeken waren voor dit onderzoeksproject vervaardigd.
Kunstenaarsboek 1:
Een ingebonden boek met zwarte omslag;
Afmeting: 30.7 x 17.7 x 3.2 cm;
Voorzijde: geen tekst;
Bladzijdes: 359 stuks, oorspronkelijk een catalogus van Kreon. Aangesneden tot 7.5 cm ( was 17 cm ) De kam die hierdoor ontstaat bevat aangesneden foto’s en tekst.. Er zijn 8 losse gevouwen A3 bladen toegevoegd, voorzien van grafisch geprinte elementen in kleuren rood / zwart / blauw en grijs;
Uitgave: Amsterdam 2009;
Onder het kunstenaarsboek een zwart vilt waarop het boek en vouwbladen liggen en tevens in opgeborgen kunnen worden;
Afmeting:77 x 46 cm.
Kunstenaarsboek 2:
Een ingebonden boek met zwarte omslag;
Afmeting: 33.8 x 13 x 5 cm;
Voorzijde: geen tekst;
Bladzijdes: 480 stuks, oorspronkelijke titel van het boek “vrouwen voor vrouwen”;
Aangesneden tot 5 cm (was 13 cm). De kam die hierdoor ontstaat bevat tekst. Er zijn 7 losse gevouwen bladen toegevoegd met oorspronkelijke formaat 22.6 x 33.8 cm. De bladen zijn voorzien van grafische elementen in kleuren zwart en wit;
Uitgave: Amsterdam 2009;
Onder het kunstenaarsboek een zwart vilt waarop het boek en vouwbladen liggen en tevens in opgeborgen kunnen worden;
Afmeting: 35 x 60 cm.
Kunstenaarsboek 3:
Een ingebonden boek met zwarte omslag;
Afmeting: 15 x 9.5 x 2.2 cm;
Voorzijde: geen tekst;
Bladzijdes: 220 stuks, oorspronkelijke een boek over hondenrassen. Aangesneden tot 2.2 cm ( was 9.5 cm ) De kam die hierdoor ontstaat bevat foto’s en tekst. Er zijn 7 losse gevouwen bladen toegevoegd met oorspronkelijke formaat 17 x 14 cm. De bladzijden zijn voorzien met een geborduurd zwart grafisch lijnenspel;
Uitgave: Amsterdam 2009;
Onder het kunstenaarsboek een zwart vilt waarop het boek en vouwbladen liggen en tevens in opgeborgen kunnen worden;
Afmeting: 32 x 41 x 1.2 cm.
Alle drie de Kunstenaarsboeken zijn begeleid met een gebruiksaanwijzing op A4 formaat. Op de achterzijde zijn de namen van de vormgevers vermeld.
Ton Martens
De kunstenaar maakte een zgn. zit- kijk- en leesmeubel. Ook stelde hij een vouwblad onder glas beschikbaar.
Het zit- kijk- en leesmeubel is voor dit onderzoeksproject gemaakt. Het meubel met de afmetingen 488 x 106 x 124 cm, is in rood, geel en blauw uitgevoerd. Het meubel is voorzien van 5 presentatievormen. Met een stoel op wieltjes kan men om dit meubel heenrijden.
Presentatievorm 1:
Een gekopieerd dagboek, welke geniet is tegen twee wanden van het meubel;
wand bevat 251 respectievelijk 133 bladzijdes, gevouwen A3;
1 wand bevat 43 bladzijdes, gevouwen A3;
Titel: Voorstel project The Court Journey….& dagboek;
De bladzijdes zijn op zithoogte aangebracht op de twee wanden. D.m.v. een stoel met wieltjes kan je langs deze presentatie rijden en kijken.
Presentatievorm 2:
Drie digitale fotolijsten: deze zijn geplaatst in een open kast van het meubel. De getoonde afbeeldingen verschijnen in kleur;
Lijst 1 toont een cassette die zich opent en een frottage gewikkeld in krant die zich opent;
Lijst 2 toont het doorbladeren van de krant;
Lijst 3 toont frottages en fotoafbeeldingen van de cassette.
Presentatievorm 3:
Een aantal, 200 stuks, in kleur geprinte boekjes. Deze boekjes zijn voorzien van een oplage nummer;
Formaat: A5 bestaande uit 4 x A4 bladen, dubbelgevouwen en in het midden geniet tot boekje;
Voorkant: titel “een onderzoek naar presentatie vormen van het kunstenaarsboek”, de tekst: “bijdrage Ton Martens” en een tekening;
Achterkant: een zaagschema van de drie platen;
Bladzijdes: teksten en tekeningen van de presentatievormen;
Laatste bladzijde: oplagenummer van het boekje, de aanleiding voor het boekje, tekst: “bijdrage Ton Martens”, tekst: “Canon Europe nv / T. Leeuwen & F. Bruins”;
Deze presentatievorm van stapel boekjes liggen op een driehoekige uitstulping van het meubel.
Presentatievorm 4:
Leporello. Het boekje is in kleur uitgevoerd en zit tussen twee plexiglasplaten ingeklemd;
Oplage: 10 stuks en 2 tentoonstellingsexemplaren;
Afmeting: 14x21 cm;
Uitgegeven : mei 2009 Amsterdam;
Inhoud: hetzelfde als de geprinte boekjes; Zie presentatievorm 3.
Gesigneerd door kunstenaar;
De voor- en achterzijde en 2 bladzijdes van de Leporello zijn alleen te bekijken vanachter plexiglas.
Presentatievorm 5:
Een opengeslagen cassette met als inhoud een krant en een Frottage, geklemd tussen 2 plexiglasplaten;
Titel: XIII punten van Romeinse aanlegsteigerpalen Forum Hadriani Voorburg;
XVI – IV – MMVIII [2008] – achterkant cassette;
Binnenkant deksel: foto’s opgravingen;
Binnenkant bodem: titel / krant;
Oplage: 10 stuks en 2 proeven;
Afmetingen: 32 x 41 x 1.5 cm;
Bij deze presentatievorm zie je de cassette getoond tussen 2 plexiglasplaten. De inhoud wordt toegelicht mbv. 3 digitale fotolijsten. Zie presentatievorm 2.
Presentatievorm 6:
Een vouwblad onder twee glasplaten;
Formaat: 39 x 56 cm geopend vouwblad;
Formaat: 19.5 x 14 cm half geopend vouwblad;
Formaat: 39 x 28 cm half geopend vouwblad, 3x een binnenblad;
Titel: Frottages Romeinse aanlegsteigerpalen forum Hadriani Voorburg 2008 Ton Martens;
Tekst: Ton Martens, © gegevens, info gegevens, zie binnenzijde van dit vouwblad voor een deel van de resultaten;
Oplage: 100;
Bij deze presentatievorm zitten de vouwbladen onder glas, uitgestald op een al aanwezige tafel.
Verslag van de eerste presentatie project [in]visible
Bij de eerste presentatie van het project [in]visible op zaterdag 16 mei wisten zo’n 60 bezoekers de stalen draaitrappen van Archief Synergie te betreden. Genoeg stof tot nadenken, zoals mocht blijken.
In het kleinste en meest verborgen hoekje van het Archief heeft Jeroen van Westen een kostbaar boekwerk op een zwaar granieten tafelblad ter inzage neergelegd. Kostbaar, want het boek is een unicum en bevat afbeeldingen van ganzenveren, verwerkt op perkamenten vellen die zorgvuldig in een boek met houten kaft gevat zijn. Het boek werd 15 jaar geleden door Jeroen vervaardigd. In eerste instantie lijken de ganzenveren ingeplakt te zijn, bij nadere beschouwing blijken ze te zijn geschilderd. Minutieus en met zeer veel liefde, bedoeld voor zijn vrouw en kinderen. Jeroen heeft er in totaal zo’n 2 jaar aan gewerkt. Dit is de eerste publiekelijke presentatie. Ganzen hebben voor hem een mythische betekenis, het liefdevolle werk is een eerbetoon aan de gedrevenheid en passie die het wetenschappelijk onderzoek met zich meebrengt (zijn vrouw was indertijd bezig met haar doctoraalscriptie). Wie het boek doorbladert heeft niet in de gaten dat er een camera op hem/haar gericht is, die verbonden met een computer. De beelden kunnen door computergebruikers individueel bekeken worden, dankzij de beschouwer van het originele boek: een zaak van kijken en bekeken worden. Hiermee geeft Jeroen van Westen een daadwerkelijke oplossing aan voor een groter publiek om een boek te beleven. Wellicht een oplossing die bij meerdere boekpresentaties gebruikt kan worden. Bovendien kan een teller de stand van zaken aangeven: hoeveel mensen hebben het boek (mee)bezien, op welke tijd etc.?
Rob Erdmann en Goletta Jansen hebben gebruik gemaakt van de grote tafels om hun inter-actieve boeken te presenteren: 3 verschillende exemplaren, op uniforme wijze geplaatst op een zwarte stoffen ondergrond, vergezeld van een gebruiksaanwijzing per boek. Het plan was om een veranderend object te maken, waarbij door inmenging van het publiek telkens een nieuw, nooit compleet boekwerk gevormd kan worden.
Gedurende het proces van het maken werden Rob en Goletta zelf ook voor verrassingen geplaatst: het bleef niet bij 1 boek, het werden er 3, waarbij ze elkaar aanvulden. Wie hun werk beter kent kan zo’n beetje nagaan hoe de beïnvloeding loopt. Eén van de boeken bestaat uit een design-katalogus, die versneden werd. Gedeelten van de afbeeldingen kunnen willekeurig in de overblijfselen van de pagina’s van het oorspronkelijke werk geplaatst worden en verwijderd. De vergelijking met een soort kam gaat op, een boekborstel als het ware. Bij een ander boek zijn willekeurige letters vervangen door zwarte borduursteken: ogenschijnlijke chaos, weliswaar esthetisch van vorm, maar toch door toeval bepaald en door inmenging van anderen een nooit hetzelfde beeld vormend.
Ton Martens maakte een aantal jaren geleden een reis naar Japan. De vertaling van dit Hofreis-dagboek legde hij vast in frottages, foto’s, notities. Het boekwerk dat hij naar aanleiding hiervan maakte en de bijbehorende correspondentie heeft hij een nieuwe vorm gegeven: alle losse vellen werden op 17,5 millimeter afstand van elkaar met een tacker op een houten frame bevestigd. De hele installatie is langsrijdend op een bureaustoel door te nemen in een willekeurige volgorde. Opvallend is dat de vellenrij door een samengaan van looprichting, gramsgewicht en zwaartekracht één consequente beweging maakt. Ontwerper Titus Swart was blij verrast toen hij zijn jaren geleden ontworpen en in gebruik genomen postzegel op een ansicht ontwaarde: voor het eerst dat hij zijn ontwerp ‘in het wild’ tegenkwam. Ton heeft zijn installatie laten vergezellen door een in glas gevatte frottage (‘verboden aan te komen’) te combineren met verspringende afbeeldingen van dit project in 3 digitale fotolijsten. Wie iets tastbaars aan de manifestatie wilde overhouden, kon een genummerd boekje van Ton’s hand mee naar huis nemen, volgens het ‘printing-on-demand’-idee (met dank aan Canon Printers) vervaardigd.